Energie- en klimaat: Raad bevestigt EU-diplomatiek beleid
Nieuws
- België
- 07/05/2026
In een wereld van toenemende geopolitieke versnippering waarin de op regels gebaseerde internationale orde onder druk staat, brengen de risico’s op het vlak van energiezekerheid en de existentiële dreiging van klimaatverandering de soevereiniteit van de EU in gevaar. Kwetsbaarheden in de toeleveringsketens voor energie en technologie brengen het concurrentievermogen en de economische veiligheid van de EU in het gedrang, terwijl de ernstige gevolgen van klimaatverandering en de milieuaantasting een gevaar vormen voor internationale vrede en veiligheid. Volgens het zeer recente Copernicus-rapport is Europa het snelst opwarmende continent: de afgelopen drie decennia steeg de temperatuur met +0.56ºC per decennium.
Tegen deze achtergrond heeft de Raad op 21 april conclusies goedgekeurd, getiteld “Energie- en klimaatdiplomatie van de EU – versterking van de soevereiniteit en bevordering van de wereldwijde transitie naar schone energie”. Daarin erkent de Raad dat de EU geopolitiek kwetsbaar is door haar grote afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen – wat duidelijk is geworden sinds Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne en door de dreigingen die uitgaan van de vijandelijkheden in Iran en de ruimere regio. Tevens bevestigt de Raad nogmaals dat de EU inzet op de transitie naar schone energie als de meest doeltreffende strategie om de strategische autonomie van Europa te verwezenlijken. De bevestiging van deze ambities kan (en moet) ook bedrijven aansporen tot meer (schone) innovatie en een versterkte concurrentiepositie.
Schone transitie
De transitie naar schone energie fungeert verder als aanjager van innovatie, economische groei en concurrentievermogen wereldwijd, en vormt de belangrijkste respons op de klimaatcrisis. In de conclusies wordt ertoe opgeroepen om met het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU doortastend en met spoed te reageren om de veerkracht en paraatheid tegen bedreigingen voor het klimaat, het milieu en de energiezekerheid te vergroten. De Raad benadrukt dat het buitenlands beleid van de EU de groei van de Europese sector van schone technologie moet ondersteunen door Europese producten en technologieën over de hele wereld te promoten. De lidstaten erkennen ook dat het technologische en innovatiepotentieel van de transitie naar schone energie kan helpen de defensiegereedheid van de EU en de veerkracht van het militaire apparaat te versterken.
Internationale klimaatactie
In de conclusies wordt opnieuw bevestigd dat de EU het voortouw zal blijven nemen op het gebied van mondiale klimaatactie en milieubescherming. De Raad bevestigt dat de EU zich onverminderd inzet voor een multilaterale aanpak via het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en voor de Overeenkomst van Parijs om de temperatuurdoelstelling van 1,5 °C haalbaar te houden. De Raad onderstreept de wezenlijke bijdrage van de EU via haar bestaande klimaatdoelstellingen en dringt er bij de internationale partners op aan zo spoedig mogelijk ambitieuze doelen ter vermindering van broeikasgasemissies te stellen en te verwezenlijken.
Internationale partnerschappen
In dit verband zal de EU wederzijds voordelige partnerschappen blijven aangaan die de transitie naar schone energie en de mondiale veerkracht bevorderen. Als betrouwbare partner en ’s werelds grootste verstrekker van klimaatfinanciering is de EU bereid de samenwerking te verdiepen door middel van een breed scala aan initiatieven, partnerschappen en instrumenten – waarbij prioriteit wordt gegeven aan samenwerking met degenen die bereid zijn klimaatactie in hun beleid te integreren en te versnellen. De Raad is zich ervan bewust dat de gevolgen van de klimaatcrisis ook bij het huidige opwarmingsniveau dreigingen met zich meebrengen voor de vrede en veiligheid in de wereld en in Europa. Vijandige actoren kunnen misbruik maken van door het klimaat veroorzaakte kwetsbaarheid en ontheemding in kwetsbare regio’s. Als respons hierop dringt de Raad er bij de EU op aan de mondiale en regionale stabiliteit te vergroten door steun te verlenen voor veerkracht, paraatheid en aanpassing in derde landen, met name in klimaatgevoelige en kwetsbare gebieden en het bredere Europese nabuurschap. Dalende inkomsten uit fossiele brandstoffen en pogingen tot klimaatinterventie kunnen verdere geopolitieke risico’s met zich meebrengen. Om de mondiale veiligheid en veerkracht te waarborgen, moet de EU klimaat- en milieuaspecten blijven integreren in het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. De Raad herhaalt het aanbod van de EU om partnerschappen aan te gaan en verzoekt de hoge vertegenwoordiger en de Commissie om samen met de lidstaten in het kader van een Team Europa-aanpak holistische sectoroverschrijdende benaderingen te ontwikkelen voor intensievere en systematische samenwerking met derde landen.
Bron:
