Interesse?

Methaan is een krachtig, maar relatief vluchtig broeikasgas. Het heeft immers een significant hoger broeikasgaspotentieel dan koolstofdioxide, maar heeft ook een substantieel kortere levensduur dan deze laatste. Wereldwijd blijft de concentratie van methaan in de atmosfeer stijgen, waardoor het broeikasgas een belangrijke aanjager vormt van de klimaatverandering. Bovendien blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat het broeikasgaspotentieel van methaan hoger is dan initieel gedacht, waardoor methaan als broeikasgas aan belang wint in de mondiale strijd tegen de klimaatverandering.

Door zijn relatief korte levensduur (in vergelijking met koolstofdioxide) kan beleid inzake methaan evenwel een significant positieve impact hebben op relatief korte termijn. Het IPCC stelt dan ook dat snel, doortastend en consistent beleid inzake methaanreducties klimaatopwarming op korte termijn kan beperken. Dit betekent dat beleid inzake methaanreductie een van de meest effectieve mitigatiestrategieën is op korte termijn.

Tussen 1990 en 2022 kende België reeds een significante reductie in de uitstoot van methaan (40,6 % reductie ten opzichte van 1990). Het leeuwendeel van de reducties werd gerealiseerd in de afvalsector (-61 % methaanuitstoot tussen 2005 en 2021), vnl. door het invoeren van de verplichting om stortgas op te vangen en te behandelen. Methaan blijft na koolstofdioxide evenwel het belangrijkste broeikasgas in België en Vlaanderen. Zo was methaan verantwoordelijk voor 48 % van de broeikasgasuitstoot in de landbouwsector. Ook de energiesector blijft een (beperkte) bron van methaanuitstoot in Vlaanderen: fugitieve emissies maken daarbij 6 % uit van de totale ESR-emissies in industrie.

Met het decreet wordt uitvoering gegeven aan Verordening (EU) 2024/1787 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de vermindering van methaanemissies in de energiesector en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/9426, de zogenaamde Methaanverordening. Verordeningen hoeven (en mogen) niet omgezet (te) worden in nationale wetgeving maar moeten uiteraard wel uitgevoerd worden. Het decreet voorziet dan ook in de nodige decretale grondslagen om de Verordening correct uit te voeren.

De Europese Methaanverordening trad in werking op 4 augustus 2024 en verplicht de olie-, gas- en steenkoolsector om hun methaanuitstoot streng te meten, te controleren en te verminderen om de klimaatdoelen te halen. Het doel en de belangrijkste krachtlijnen van de verordening zijn:

• Meten en Rapporteren (MRV): bedrijven moeten hun methaanemissies nauwkeurig kwantificeren en rapporteren aan de bevoegde autoriteiten.
• Lekdetectie en -reparatie (LDAR): exploitanten van gas- en olie-infrastructuur zijn verplicht om regelmatig inspecties uit te voeren om lekken op te sporen en direct te repareren.
• Beperking van affakkelen en afblazen: het rechtstreeks de atmosfeer in blazen (afblazen) of gecontroleerd verbranden (affakkelen) van gas is aan strenge banden gelegd en mag alleen in noodsituaties of bij veiligheidsproblemen.
• Wereldwijde keten (import): vanaf 2027 moeten ook buitenlandse producenten en importeurs van olie, gas en steenkool die naar de EU exporteren aantonen dat zij aan vergelijkbare regels voldoen.
• Handhaving en sancties: lidstaten zorgen voor inspecties en straffen bij overtredingen.

Bron:

• Beslissingen Vlaamse Regering, 10 juli 2026, Ontwerpdecreet over vermindering methaanemissies energiesector