Interesse?

Om hergebruik van bouwmaterialen onder de aandacht te brengen ontwikkelden OVAM en Vlaanderen Circulair de inspiratiegids ‘Hergebruik van bouwmaterialen via hergebruikcentra’. Hergebruikcentra dragen bij aan het verlengen van de levensduur van waardevolle materialen en afvalpreventie. Ze spelen ook een belangrijke rol in alles wat tussen selectieve ontmanteling en het effectieve hergebruik van teruggewonnen materialen gebeurt.

De basisdoelstelling van hergebruikcentra is duidelijk: materialen zo lang en zo kwalitatief mogelijk in de kringloop houden door het fysiek aanbieden van hergebruikmaterialen. De gids focust op hergebruik van bouwmaterialen, passend binnen de ontwikkeling van afvalpreventie door selectieve ontmanteling en urban mining. Bovenop deze intrinsieke motivatie vanuit duurzaamheid, is er een economische en maatschappelijke drijfveer.

Het opzetten en exploiteren van dergelijke initiatieven brengt praktische, financiële en regelgevende uitdagingen met zich mee. De inspiratiegids bundelt inzichten en ervaringen van bestaande hergebruikcentra en aanverwante initiatieven, belicht succesvolle aanpakken, brengt veelvoorkomende obstakels in kaart en deelt lessen uit de praktijk. Ook relevante beleidskaders en juridische knelpunten komen aan bod. De gids wil lokale overheden, organisaties en ondernemers inspireren en ondersteunen en zo bijdragen aan het versterken van hergebruik van bouwmaterialen in Vlaanderen.

Vandaag zijn er in heel wat steden lopende initiatieven (commercieel of non-profit) voor hergebruik van huishoudelijke producten en toestellen. De erkende kringloopcentra en hun winkels zijn hier een bekend voorbeeld van. Ook voor hergebruik van bouwmaterialen bestaan mooie voorbeelden. De circulaire economie nam in belang toe en onderzoek en praktijk wijzen op een trend die niet meer zal keren: recuperatie en hergebruik van bouwmaterialen zal een vast onderdeel zijn van de bouweconomie. In verschillende steden in Vlaanderen zijn intussen materialenbanken opgericht en actief.

Hergebruikinitiatieven roepen enthousiasme op, maar er komen ook vragen naar boven. Er is nood aan een verduidelijking van een aantal begrippen in het licht van de circulaire economie en afvalpreventie. De inspiratiegids is in eerste instantie een verzameling van bevindingen, leerlessen, maar gaat ook in op beleid en wetgeving. De gids heeft als doel om kennis en ervaringen te delen, zodat zowel van successen als van mindere ervaringen kan geleerd worden. De gids hoopt daarmee nieuwe acties en initiatieven te inspireren en het is een uitnodiging om beleid, praktijk en onderzoek continu op elkaar af te stemmen. Het werkveld en ook het beleid is immers in beweging: de actualiteit zal onderdelen van deze inspiratiegids inhalen en lezers kunnen geen juridische aanspraak maken op interpretaties van beleidsintenties in deze inspiratiegids, maar wel steun ontlenen aan praktische richtlijnen.

Bron:

• Nieuwsbericht OVAM ‘Aan de slag met hergebruik van bouwmaterialen: nieuwe inspiratiegids’, 23 oktober 2026