ETS: Raad en Parlement akkoord over meer gratis emissierechten voor energie-intensieve industrieën
Nieuws
- België
- 17/11/2026
Op 12 november bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord over een wetswijziging (verordening tot wijziging van de ETS-richtlijn) om van 2026 tot en met 2030 het aantal gratis koolstofemissierechten te verhogen voor industriesectoren die onder de warmte- en brandstofbenchmarks van het EU-emissiehandelssysteem (ETS) vallen. In het ETS is één emissierecht nodig voor elke ton uitgestoten CO2. Warmte- en brandstofbenchmarks worden gebruikt om de kosteloze toewijzingen aan industriële installaties te bepalen op basis van hun energieverbruik. De herziening is bedoeld om de energie-intensieve sectoren van de EU concurrerend te houden en hen te beschermen tegen koolstoflekkage, terwijl ook de decarbonisatie verder wordt ondersteund.
Achtergrond
Deze herziening werd in juli 2026 door de Commissie voorgesteld nadat de update (in juni) van de warmte- en brandstofbenchmarks van het ETS voor 2026-2030 in een lagere kosteloze toewijzing had geresulteerd. De Commissie had bij die gelegenheid aan de EU-leiders laten weten dat zij met een afzonderlijk voorstel zou komen om aan de bezorgdheid van de industrie en de lidstaten tegemoet te komen. De kosteloze toewijzing van emissierechten aan specifieke sectoren is gebaseerd op prestatiebenchmarks (bestaande uit 52 productspecifieke benchmarks in het hele EU-ETS). Warmte- en brandstofbenchmarks (“fallback benchmarks”) wijzen emissierechten toe op basis van energieverbruik en worden gebruikt om de kosteloze toewijzing te bepalen voor producten en processen die niet onder een specifieke productbenchmark kunnen worden ondergebracht. Zij vertegenwoordigen ongeveer 25 % van de totale kosteloze toewijzing en beschermen belangrijke sectoren tegen koolstoflekkage, waaronder chemische stoffen, pulp en papier, verwerking van levensmiddelen en dranken, keramiek en glas.
De druk op de EU-industrieën verlichten
Raad en Parlement werden het eens over een verhoging van de kosteloze toewijzing voor energie-intensieve sectoren die het risico lopen op koolstoflekkage (d.w.z. sectoren die dreigen te verhuizen naar niet-EU-landen met minder strenge klimaatvoorschriften). Er wordt voorzien in een totale veiligheidsbuffer van ongeveer 121 miljoen gratis emissierechten. Het voorlopige akkoord bouwt voort op het voorstel van de Commissie om ongeveer 88 miljoen emissierechten beschikbaar te stellen voor kosteloze toewijzing in het kader van de bestaande ETS-regels. De beide wetgevers hebben daaraan nog eens 28 miljoen emissierechten toegevoegd die voorheen niet zijn toegewezen omdat installaties niet voldeden aan de ETS-voorwaarden (verplichtingen inzake energie-efficiëntieaudits of plannen voor klimaatneutraliteit). Ze kwamen ook overeen gerichte steun te verlenen door in de periode 2026-2030 5 miljoen emissierechten opzij te zetten om sterk blootgestelde, energie-intensieve sectoren te beschermen tegen het risico van koolstoflekkage. Alle emissierechten die niet in het kader van deze maatregel worden gebruikt, zullen worden gebruikt om investeringen te ondersteunen via het moderniseringsfonds en innovatie in ETS-sectoren te stimuleren via het innovatiefonds.
Volgende stappen
De Raad en het Parlement moeten dit voorlopig akkoord nog goedkeuren na de revisie door de juristen-linguïsten. Deze verordening treedt in werking op de derde dag na de bekendmaking ervan in het EU-Publicatieblad. Na de formele goedkeuring zal de Commissie uitvoeringsvoorschriften aannemen voor de berekening van warmte- en brandstofbenchmarks.