3D-printers: de risico’s van werken met filament
Nieuws
- België
- 28/04/2026
Het Amerikaanse veiligheidsagentschap NIOSH wijst op de risico’s van 3D-printers en het gebruik van filament om producten te printen. Tegelijkertijd ziet het voordelen in de productie van filament met gebruikmaking van gerecycleerde plastics.
Filament is de draad die gebruikt kan worden in 3D-printers om producten op te bouwen en te printen. Het ziet eruit als dikke visdraad.
Er is weinig geweten over de gezondheidsrisico’s die komen kijken bij de productie van filament. Wél is het – op het vlak van energie- en kostenbesparend werken – zinvol om bij de productie van filament gebruik te maken van gerecycleerde plastics.
Onderzoek van NIOSH
NIOSH heeft onderzoek gedaan naar de productie van filament uit gerecycleerde plastics. Deze plastics worden eerst gesorteerd, daarna in stukken gedaan en omgesmolten tot draad. Bij deze omsmelting worden de plasticmolecules afgebroken, waarbij niet duidelijk is hoe dit de eigenschappen van de plastic beïnvloedt.
Het is eveneens onduidelijk welke stoffen vrijkomen bij het omsmelten of later bij het printen met filament.
NIOSH doet daarom in de eerste plaats een oproep naar meer onderzoek, aangezien de vrijgekomen stoffen schadelijk kunnen zijn voor medewerkers.
NIOSH heeft zelf blootstellingsmetingen gedaan van zogenaamd “high density polyethylene” (kortweg: HDPE). Dit polyethyleen is een plastic dat vaak gebruikt wordt in voedselverpakkingen en in verzorgingsproducten.
Uit de resultaten blijkt nu dat HDPE in totaal 7 keer kan worden hergebruikt (gerecycleerd) voor de productie van filament. Daarbij neemt het aantal toxische deeltjes af bij elke recyclageronde. Dit is een goed argument om bij de productie van filament gebruik te maken van gerecycleerd plastic.
Preventiemaatregelen
NIOSH benadrukt dat bij productie en gebruik van filament preventieve maatregelen genomen moeten worden om de veiligheid en gezondheid van medewerkers te garanderen:
-
deze preventiemaatregelen moeten het gevolg zijn van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RIE). Hierin moet voldoende worden stilgestaan bij de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en de gezondheidseffecten ervan. Bij het verwarmen van plastic kunnen immers partikels vrijkomen die schadelijk zijn voor de longen, de ogen en de huid;
-
technische maatregelen:
-
voorkom door collectieve beschermingsmiddelen dat bewegende delen of los/gerafeld filament kunnen aangeraakt worden;
-
zorg voor voldoende ventilatie en lokale afzuiging. Maak hierbij gebruik van HEPA-filters en mogelijk andere filters;
-
print aan de laagst mogelijke temperatuur, zodat zo weinig mogelijk giftige partikels ontstaan;
-
organisatorische maatregelen:
-
zorg voor persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s), met name: oogbescherming, ademhalingsbescherming en handschoenen die beschermen tegen hete oppervlakken;
-
stel standaardprocedures op en zorg voor opleiding van de medewerkers;
-
verbied eten en drinken in ruimtes waarin filament geproduceerd of gebruikt wordt;
-
zorg dat alleen essentieel personeel toegang heeft tot de werkruimte.
Bron:
-
NIOSH, “3D Printing: Protecting Workers Turning Plastic Waste into Filament”, 5 maart 2026
