Machineverordening 2023/1230: wijzigingen als gevolg van Digitale omnibus inzake AI
Nieuws
- België
- 27/08/2026
Op 27 juli 2026 is de Digitale omnibus inzake artificiële intelligentie (AI) officieel van kracht geworden in de Europese Unie, in de vorm van Verordening (EU) 2026/1744. Deze vereenvoudigde tekst bepaalt met name dat, voor de machinesector, de belangrijkste technische eisen met betrekking tot AI met een hoog risico rechtstreeks in de Machineverordening 2023/1230 worden opgenomen, in plaats van dat ze via de AI Act worden toegepast. De Machineverordening wordt dus het belangrijkste kader voor de technische conformiteit van AI die een veiligheidsfunctie in een machine vervult.
Afschaffing van overlappende regelgeving
Een machine kan een systeem met artificiële intelligentie (AI) bevatten dat van invloed is op de veiligheid, zoals een autonoom botsingspreventiesysteem, een camerasysteem dat mensen detecteert of de besturing van een veiligheidsonderdeel. In dat geval kunnen twee verordeningen tegelijk van toepassing zijn:
-
de Machineverordening 2023/1230, die de gezondheids- en veiligheidsregels vastlegt waaraan machines, verwante producten en niet-voltooide machines moeten voldoen voordat ze in de handel worden gebracht of in gebruik worden genomen in de Europese Unie (EU);
-
de Europese verordening inzake artificiële intelligentie (AI) 2024/1689, vaak de “AI Act” genoemd, die een gemeenschappelijk kader vaststelt voor de ontwikkeling, het in de handel brengen en het gebruik van AI-systemen in de Europese Unie.
De Europese wetgever wilde ervoor zorgen dat deze situatie “niet leidt tot overlappingen, inconsistente interpretaties of verschillen in de uitvoering.”[1] Om dit soort problemen te voorkomen, heeft de Europese Commissie in de Digitale omnibus inzake AI een pakket maatregelen voorgesteld om verschillende digitale regelgevingen te vereenvoudigen en consistenter te maken.
Sectorale aanpak voor AI
Door de wijziging in de sectie van de Machineverordening die door de Digitale omnibus is ingevoerd, kunnen de technische verplichtingen voor AI met een hoog risico – zoals vastgelegd in de AI Act – voor machines worden uitgesloten. Eenzelfde fabrikant hoeft dus in principe niet eerst apart een conformiteitsbeoordeling volgens de AI-verordening uit te voeren voor zijn veiligheidscomponent (of onderdeel van een veiligheidscomponent) en daarna nog een conformiteitsbeoordeling volgens de Machineverordening voor de complete machine, inclusief de integratie van de AI-component.
Dit betekent echter niet dat de eisen voor AI met een hoog risico voor machines worden geschrapt: deze moeten vóór 2 augustus 2028 via een gedelegeerde handeling rechtstreeks in de Machineverordening worden opgenomen. De tekst verplicht de Commissie trouwens om via deze handeling te zorgen voor “een beschermingsniveau dat strookt met” datgene dat wordt geboden in de AI Act.
Het doel van de Europese wetgever is om de verplichtingen te herschikken, niet om ze af te schaffen. De daadwerkelijke doeltreffendheid hangt echter af van de precieze inhoud van de toekomstige gedelegeerde handelingen en van een eventuele aanpassing van de eisen aan de “specifieke kenmerken” van machines.
Bron:
-
Eurogip, Règlement Machines 2023/1230: ce que le Digital Omnibus sur l’IA change, 6 augustus 2026
