Interesse?

Wenst u meer nieuws, praktische informatie en wetgeving over welzijn op het werk, milieu en arbeidsgeneeskunde?




Meeste ziektedagen in onderwijs nog steeds het gevolg van psychosociale aandoeningen

Nieuws - 04/03/2019
-
Auteur(s): 
Anne Leen Stouffs


Het gemiddeld aantal ziektedagen opgenomen door onderwijspersoneel bleef in 2017 stabiel, goed voor 15,87 dagen. Ruim 4 op de 10 personeelsleden was geen enkele dag ziek. Dat blijkt uit een jaarlijks rapport van het Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI). De meeste ziektegevallen zijn het gevolg van de griep. De meeste ziektedagen zijn, net zoals de voorbije jaren, het gevolg van psychosociale aandoeningen zoals stress, depressie of burn-out.

Cijfers

In 2017 zijn ruim 4 op de 10 leraren geen enkele dag ziek geweest. Wie wel ziek was, was dat in 2017 gemiddeld 15,87 dagen tegenover 15,77 dagen in 2016. Over de loopbaan heen stijgt het ziekteverzuim met de leeftijd. Bij de jongere leraren (-26 jaar) bedraagt het ziekteverzuimpercentage 1,40%, dat is het % dat weergeeft hoeveel dagen in een jaar een werknemer gemiddeld afwezig is wegens ziekte. Bij oudere werknemers (56-65 jaar) stijgt dit tot 8,61%. Deze groep wordt ook geleidelijk groter. Dat heeft verschillende redenen: er is de natuurlijke leeftijdspiramide in het onderwijs maar er moet ook langer gewerkt worden door een verschuiving van pensioendatum en het uitdoven van een aantal verlofstelsels.

In 2017 was bijna 40% van de ziektedagen het gevolg van stress, depressie of burn-out. Bij het directiepersoneel is er een daling in vergelijking met 2016, al blijft het wel een kwetsbare groep. De meeste ziektegevallen zijn zowel bij mannen als vrouwen het gevolg van de griep. 
 

Aanpak psychosociale risico’s

Minister van onderwijs Crevits geeft in een vraag in het Vlaams Parlement aan dat ze volop bezig is met de aanpak van de psychosociale risico’s in het onderwijs: “In 2018 werd een nieuwe reeks opleidingen georganiseerd voor 160 vertrouwenspersonen. Er zijn nu al 400 personen opgeleid. In 2018 gebeurde voor het eerst de verplichte supervisie voor 80 al opgeleide en aangestelde vertrouwenspersonen, om te kijken of alles in orde is.

In het najaar van 2018 werden er samen met de FOD WASO een aantal opleidingen georganiseerd. Zestig cursisten konden deelnemen aan workshops met betrekking tot de aanpak van psychosociale risico’s in het onderwijs. Ze leerden onder andere hoe je op een dynamische manier kunt omgaan met stress bij leraren. Er werd ook een workshop georganiseerd over bemiddeling, als techniek om bepaalde conflicten te vermijden.

Aangezien de schoolleider de cruciale schakelfiguur is van het organiseren van werkbaar werk in zijn school of instelling, maken we supervisies tussen schoolleiders gemakkelijker. Het thema is het werkbaar maken van werk. Onze administratie is momenteel een oproep aan het uitwerken om toe te laten dat schoolleiders hun eigen casussen voorleggen, om samen te bespreken hoe je psychosociale risico’s in de onderwijssector kunt vermijden.“

Verder spreekt minister Crevits ook over informatie over psychosociale risico’s op de website van het Vlaams Ministerie. Ze wijst echter ook op de taak van het schoolbestuur: “Zoals jullie weten, is de feitelijke uitrol van dit beleid de taak van het schoolbestuur. Zij moeten werken aan het welzijn van het personeel. Er ligt ook een grote verantwoordelijkheid bij de directies. Dat zijn vaak de gemandateerden van het schoolbestuur. Het werken aan een goed schoolklimaat moet met alle actoren binnen de school samen gebeuren.”

Investeringen

Directies basisonderwijs blijken vaak onder druk te staan. Directeurs worden daarom sinds dit schooljaar meer lesvrij gemaakt. 327 directeurs van basisscholen met meer dan 100 leerlingen en 88 directeurs van nog kleinere scholen hebben veel minder lesopdrachten gekregen, of hebben geen lesopdrachten meer.

Er werd ook extra administratieve ondersteuning toegekend: 20 miljoen euro recurrent. Dat betekent voor onze basisscholen een verhoging van gemiddeld een vijfde van het budget administratieve ondersteuning – het gaat over een gemiddelde in Vlaanderen, voor de ene school is dat meer dan voor de andere. Dat betekent dat je een pak extra personeelsleden hebt: je krijgt 380 tot 500 extra personeelsleden in de administratie in de basisscholen.

In het kader van de re-integratie zijn er ook twee regelingen ingevoerd om personeelsleden opnieuw aan het werk te krijgen. Ten eerste het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte, en ten tweede het langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte.
 

Toekomst 

In de toekomst wilt minister Crevits de evaluatieprocedure aanpakken: “Ik vind het echt van belang dat we daar tot een doorbraak komen. U weet dat het Rekenhof een rapport gemaakt heeft over het effect van de vaste benoeming. Het heeft gezegd: ‘Het probleem is niet de vaste benoeming, het probleem is de manier waarop geëvalueerd wordt.’ Voor mij zou het goed zijn als we wat vernieuwing kunnen binnenbrengen in die evaluatieprocedure. Mensen hebben recht op vast werk. Men vraagt dat ook. Maar het is belangrijk dat evaluaties ook leiden tot bijsturingen in gedrag en tot effectieve maatregelen als dat nodig is.”

Ook wordt er gezorgd voor een begeleidingsrecht op school. Startende leerkrachten hebben  recht op begeleiding, op coaching. Beginnende leerkrachten komen vaak terecht in zware klassen, of in klassen met leerlingen met heel diverse problematieken, ondersteuning en coaching is daarom van belang. Ook bekijkt minister Crevits de mogelijkheden om de loopbaan verder te differentiëren.

 


Bronnen: 
-Persbericht Vlaanderen + rapport, Ziekteverzuim in onderwijs blijft stabiel, 17 januari 2019
-Commissievergadering, Commissie voor Onderwijs, Vraag om uitleg over het ziekteverzuim bij leerkrachten en directieleden,, 7 februari 2019