Interesse?

Wenst u meer nieuws, praktische informatie en wetgeving over welzijn op het werk, milieu en arbeidsgeneeskunde?

Coaches voor zelftesten in bedrijven

Nieuws - 07/06/2021
-
Auteur(s): 
Edelhart Kempeneers - medisch directeur Attentia


Zelftesten maken een onderdeel uit van de preventiestrategie tegen COVID-19. Ondernemingen kunnen nu in overleg met de arbeidsarts ‘test-coaches’ voorzien, die de toepassing van zelftests binnen de arbeidsrelatie faciliteren. Onder welke voorwaarden, en met welke bevoegdheden?
 
 

Om de werknemers tijdens de covid-pandemie hun werk te laten uitvoeren in veilige en gezonde omstandigheden en om de verdere verspreiding van het SARS-CoV-2-virus in te dijken, heeft de federale overheid verschillende preventiemaatregelen opgelegd. De Generieke Gids  geeft een concreet kader om de preventiestrategie in te vullen, en wordt bijgewerkt naarmate er nieuwe richtlijnen worden opgesteld. Sinds enkele maanden worden er ook sneltesten en zelftesten ingeschakeld in de preventiestrategie. Sinds 15 mei kunnen ondernemingen zelf ook zelftests aankopen om ter beschikking te stellen voor hun werknemers, voor gebruik buiten de arbeidsrelatie.

Een coach voor zelftest binnen de onderneming

De medisch directeurs van de externe diensten voor preventie en bescherming op het werk hebben nu via Co-prev een voorstel gedaan voor het inzetten van ‘covid-coaches’ in de onderneming, om deze zelftests ook binnen de arbeidsrelatie toe te passen. Covid-coaches zijn het intern aanspreekpunt voor alle covid-gerelateerde maatregelen en vragen. In overleg met de arbeidsarts helpen ze om intern de teststrategie uit te rollen. De arbeidsarts coördineert. Dit voorstel werd positief onthaald door het ministerie voor Werk en de FOD WASO.

Basisvoorwaarden voor inschakelen van een covid-coach

- Voordat men overgaat tot het inschakelen van een covid-coach in de onderneming, moeten de algemene preventiemaatregelen zoals afstand houden, het dragen van mondmaskers en voldoende ventilatie toegepast worden, net als een preventieplan rond testen, tracen en maatregelen rond quarantaine.

- Het is de arbeidsarts die beslist of het aanstellen van een covid-coach aangewezen is. Deze rol is beperkt tot de duur van de covid-pandemie, of voor zolang de arbeidsarts oordeelt dat er hiertoe een nood is in de onderneming.

- De arbeidsarts voert de risicoanalyse uit en stuurt op basis hiervan desgevallend de preventiestrategie bij. Op die basis kan de arbeidsarts oordelen waar zelftesten binnen de arbeidsrelatie een plaats kunnen hebben in de teststrategie. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn voor werknemers met een verhoogd risico op besmetting door de aard van de activiteiten, en rekening houdend met niet of onvolledig gevaccineerde werknemers.

- Bij het inzetten van een test-coach moet deze ook voldoende tijd krijgen om de taken correct te kunnen vervullen, en dat in alle zelfstandigheid en onafhankelijkheid.

- Enkel door het FAGG (Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) goedgekeurde zelftesten kunnen gebruikt worden binnen deze preventiestrategie. Deze lijst is beschikbaar op de website van het FAGG. De zelftestkits moeten correct gestockeerd en bewaard worden bij kamertemperatuur of gekoeld (2° tot 30°C).

- Bij zelftesten op het werk moet de werkgever een goed verluchte ruimte voorzien met stoel en tafel. De ruimte moet de privacy van de werknemers respecteren, naar analogie met een EHBO-lokaal.

- De werknemer kan zelf vrijwillig beslissen om al dan niet een beroep te doen op de test-coach. Ook het al dan niet uitvoeren van de zelftest die door de werkgever ter beschikking is gesteld, is vrijwillig. De werkgever mag op geen enkele manier instructies of richtlijnen of rechtstreekse of onrechtstreekse dwang uitoefenen ten aanzien van werknemers of andere medewerkers om een dergelijke zelftest uit te voeren.

Taken en bevoegdheden van de test-coach

De covid-coach is het eerste aanspreekpunt voor werknemers in de onderneming. De coach informeert en sensibiliseert de werknemers over de zelftesten, maar ook over de algemene preventiemaatregelen en het blijvend respecteren ervan, zelfs bij negatieve testresultaten. De test-coach motiveert de werknemers om zich te laten vaccineren tegen het SARS-CoV-2-virus.De coachstaat de arbeidsartsbij voor de praktische uitrol van de testprocedure. Bij vragen of problemen overlegt de test-coach met de arbeidsarts of verpleegkundige van de externe (of interne) preventiedienst.

De test-coach leidt de werknemers op: hoe ze een zelftest correct uitvoeren en interpreteren, en geeft de contactgegevens van de arbeidsarts of een andere medewerker van de externe preventiedienst (mailadres of telefoonnummer), individueel of gecentraliseerd. De werknemer kan immers ook thuis de test uitvoeren, en bij een positief resultaat rechtstreeks de arbeidsarts contacteren zonder tussenschakel. De test-coach kan deze laatste taak als tussenschakel wel opnemen, maar enkel op expliciete vraag van de werknemer zelf.

De test-coach geeft advies rond organisatie en logistiek (inclusief het afvalbeheer bij testen op het werk) en werkt mee aan de praktische organisatie ervan. De test-coach zal wel zelf geen tests uitvoeren bij de werknemer, en zal enkel op diens expliciete vraag helpen bij het zelf uitvoeren en interpreteren ervan.

Ook staat de test-coach in voor het stockbeheer. Dit omvat het ontvangen en stockbeheer van de zelftesten, en het bijhouden van de inventaris. Deze mag echter niet gekoppeld zijn aan individuele werknemers, en zeker niet aan eventuele resultaten van die test (wetgeving AVG).

Profiel van de test-coach

De test-coach moet gemakkelijk bereikbaar zijn, het vertrouwen hebben van de werknemers, alsook een breed draagvlak binnen de onderneming. Daarom adviseren de medisch directeurs van de externe diensten in hun advies via Co-prev dat deze coach bij voorkeur een achtergrond heeft als verpleegkundige, bedrijfshulpverlener, interne preventieadviseur of vertrouwenspersoon; en dat bovendien het advies gevaagd wordt van het comité PBW.

De test-coach moet voorafgaand een opleiding krijgen, georganiseerd door de externe preventiedienst, met ook een schriftelijk bewijs van deelname. In de opleiding moet de test-coach informatie krijgen over het correct gebruik en interpretatie van zelftesten, richtlijnen over de wetgeving zoals vrijwillige deelname en privacy (AVG), de vervolgstappen na een positief of negatief resultaat, en hoe dit alles past binnen de algemene preventiestrategie.

Een succesvolle en duurzame preventiestrategie tegen COVID-19 bestaat uit een structurele en gelaagde aanpak. Vanaf nu kunnen test-coaches en zelftests binnen de arbeidsrelatie hier deel van uitmaken.