Interesse?

Wenst u meer nieuws, praktische informatie en wetgeving over welzijn op het werk, milieu en arbeidsgeneeskunde?

25 jaar Wet welzijn op het werk

Nieuws - 20/09/2021
-
Auteur(s): 
Geert Van Cauwenberge


De ‘Wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk’ bestaat nu een kwarteeuw. Samen met de uitvoeringsbesluiten dient deze wet in ons land als het fundament voor de reglementering over veiligheid en gezondheid op het werk. Wat is er in die 25 jaar veranderd?
 
 

De afgelopen 25 jaar evolueerde de regelgeving inzake welzijn op het werk voortdurend. Arbeidsrisico’s voor werknemers verminderen en hun arbeidsomstandigheden verbeteren. Belangrijke ontwikkelingen zijn:

  • de integratie van nieuwe gebieden, zoals musculoskeletale aandoeningen (MSA) en psychosociale risico's (PSR)
  • de hervorming van de preventiestructuren (preventiediensten, opleiding van preventieadviseurs enzovoort)
  • aanpassing aan de snelle veranderingen in de arbeidswereld (telewerk, vergrijzende werknemerspopulatie, opkomst van nieuwe digitale technologieën op de werkvloer, enzovoort)

Via verschillende tools en acties zet BeSWIC, het Belgische kenniscentrum over welzijn op het werk, deze wet en realisaties uitgebreid in de kijker.

Historiek en realisaties

- Door de invoering van de wet welzijn op het werk vond in bedrijven een echte ‘mindshift’ plaats: van een systeem waarbij werkgevers werd gevraagd de middelen in te voeren die door de wetgeving werden vastgelegd (in het toenmalige ARAB) naar een systeem waarbij hen werd gevraagd doelstellingen te bereiken, met name het bewaren van de gezondheid en de veiligheid van de werknemers.

- De invoering van het begrip ‘welzijn’ zorgde voor een meer globale benadering van veiligheid en gezondheid op het werk. Zo werd het preventieveld uitgebreid naar andere disciplines (ergonomie, arbeidshygiëne, psychosociale aspecten…), en ook het toenemend aantal musculoskeletale aandoeningen (MSA) en psychosociale risico’s (PSR) tonen aan hoe innovatief deze wetgeving was.

- De wet leidde ook tot een hervorming van de preventiestructuren, vooral van de interne en externe diensten voor preventie en bescherming op het werk. De extra focus op risicobeheer – multidisciplinair georganiseerd met aandacht voor veiligheid, gezondheid, ergonomie, psychosociale aspecten en arbeidshygiëne – vormde een belangrijke aanvulling op het gezondheidstoezicht van de werknemers.

(foto: archief WKB)

Veranderingen

De wet welzijn op het werk kreeg vorm door nieuwe Europese richtlijnen, maar ook op basis van nieuwe behoeften en noden binnen bedrijven en steeds snellere veranderingen, zoals:

  • de exponentiële evolutie van nieuwe technologieën
  • het verdwijnen van het industrieel weefsel en de opkomst van de diensteneconomie
  • de vervrouwelijking van de arbeidswereld
  • de diversiteit van de werknemers
  • de vele herstructureringen
  • het ‘nieuwe werken’
  • de individualisering van het werk (ten koste van de collectivisering ervan)
  • de afstand tussen de economische besluitvormers en het reële werk
  • het verlies van zingeving
  • de zoektocht naar een optimale werk-privébalans

In het voorjaar van 2020 kwam hier een extra gebeurtenis bij die de economie en arbeidsmarkt tot vandaag op haar grondvesten doet daveren: de Covid-19 pandemie. De FOD Werkgelegenheid, sociale partners en beleidscel van de minister stelden een generieke gids en divers promotiemateriaal ter beschikking om het terrein te ondersteunen bij de uitvoering van alle preventie- en beschermingsmaatregelen.

Concrete en gratis preventietools

De Belgische overheid ontwikkelde tools om bedrijven bij te staan in de integratie van preventie in de dagelijkse productie- en dienstenactiviteiten, ongeacht de bedrijfsgrootte en specifieke risico’s.

Daarnaast heeft de FOD Werkgelegenheid een groot aantal tools (websites, video's, publicaties, methodes…) en publicaties gecreëerd om ondernemingen te ondersteunen bij de praktische toepassing van deze wetgeving op het terrein. Voorbeelden hiervan zijn:

  • een brochure over risicoanalyse
  • een gids over "Welzijn op het werk: helder, handig”
  • een e-learning om de wetgeving inzake welzijn op het werk en de belangrijkste beginselen ervan te begrijpen
  • een online risicoanalysetool voor kmo’s "OiRA”

Bron:  Beswic