Interesse?

Wenst u meer nieuws, praktische informatie en wetgeving over welzijn op het werk, milieu en arbeidsgeneeskunde?

Hoe presteert Vlaanderen op het vlak van broeikasgas- en niet-ETS-emissies?

Nieuws - 13/10/2021
-
Auteur(s): 
Geert Van Cauwenberge


 In de aanloop naar de volgende klimaatconferentie COP26 zet de VMM de Vlaamse emissiereducties nog eens in het perspectief van de internationale doelstellingen. Daaruit blijkt dat die reducties hier al enkele jaren vertragen.
 

In 2015 onderschreven de EU-lidstaten het Klimaatakkoord van Parijs. Dit akkoord kwam er in navolging van het VN-Klimaatverdrag. In dit akkoord werd afgesproken om de mondiale broeikasgasuitstoot zodanig te beperken dat de gemiddelde temperatuurtoename op aarde beneden de 2°C blijft ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. In realiteit wordt de lat zelfs nog hoger gelegd, met een beperking van deze stijging tot 1,5°C. Tegen 2050 moet de netto nul-uitstoot daarom een feit zijn in de EU.

De broeikasgassen en de bijhorende emissiereductiedoelstellingen worden opgesplitst in twee delen:

  • ETS-emissies: emissies die onder het Europees emissiehandelssysteem (ETS) vallen, in de praktijk het gros van de emissiebronnen uit de sectoren energie en industrie; hiervoor gelden enkel doelstellingen voor de hele EU
  • niet-ETS-emissies: alle emissies die niet onder het ETS vallen; hierbij gaat het vooral om emissies afkomstig van transport, huishoudens, handel & diensten en landbouw; enkel voor niet-ETS-emissies werden de EU-wijde doelstellingen verder verdeeld over de lidstaten en binnen België ook verder over de drie gewesten
Daling broeikasgasemissies met 15,5% tussen 2005 en 2019

In 2019 werden in het Vlaamse Gewest 76,1 megaton (Mton) CO2-equivalenten aan broeikasgassen uitgestoten. Dat komt overeen met een daling van bijna 2% ten opzichte van 2018. Vergeleken met 2005 lag de uitstoot in 2019 15,5 % lager.

De totale broeikasgasuitstoot in het Vlaamse Gewest nam tussen 2005 en 2019 af met gemiddeld 1 Mton CO2-equivalenten per jaar. De uitstoot van CO2 (koolstofdioxide) alleen daalde met 16%, van N2O (lachgas) met 38% en van CH4 (methaan) met 9% ten opzichte van 2005.

Met deze positieve cijfers lijkt de transitie naar een koolstofarmere economie ingezet. Toch blijven voorzichtigheid en realiteitszin geboden, want deze trend is nog zeer fragiel: in de periode 2015-2019 blijken zowel de totale broeikasgasuitstoot als de emissies van CO2 nog maar beperkt te dalen.

Anderzijds geldt voor de F-gassen (fluorhoudende broeikasgassen) een aanzienlijke stijging na 2005 (+45%). Die stijging is het gevolg van een belangrijke toename van de HFK-uitstoot (fluorkoolwaterstoffen), vooral afkomstig van de chemische industrie en van koelinstallaties voor commerciële en industriële toepassingen. Sinds 2019 is echter wel een shift naar koelmiddelen met een lager opwarmend vermogen ingezet.

Beperkte daling niet-ETS-emissies 2013-2019

Ruim 40% van de Vlaamse broeikasgasuitstoot valt onder het ETS-systeem. In de Europese Unie moeten de ETS-broeikasgasemissies tegen 2020 21%, en tegen 2030 43% lager liggen dan in 2005. Deze ETS-doelstelling is enkel van toepassing op de volledige Europese ETS-uitstoot, waarbij dus geen verdere opsplitsing geldt op het niveau van de lidstaten.

Daarnaast moeten de Europese lidstaten hun niet-ETS-emissies tussen 2013 en 2020 reduceren volgens een lineair afnemend pad met jaarlijkse reductiedoelstellingen. Iets minder dan 60% van de Vlaamse broeikasgasuitstoot zijn niet-ETS-emissies. Vlaanderen heeft zich geëngageerd om de niet-ETS-emissies met 15,7% te doen afnemen in 2020 in vergelijking met 2005. De Vlaamse niet-ETS-emissies zijn in de periode 2013-2019 slechts beperkt afgenomen (-3,6%). Tot 2015 lagen die emissies nog lager dan de niet-ETS-doelstelling, maar sinds 2016 liggen de niet-ETS-emissies hoger dan het vooropgestelde traject.


Bronnen: 
-Statistiek Vlaanderen
-VMM