Vraag over het gebruik
Andere vraag

Interesse?

Wenst u meer nieuws, praktische informatie en wetgeving over welzijn op het werk, milieu en arbeidsgeneeskunde?

Effecten van binnenverlichting op vermoeidheid en efficiëntie

Nieuws - 16/06/2022
-
Auteur(s): 
Edelhart Kempeneers - medisch directeur Attentia


Binnenverlichting heeft een belangrijke impact op het welzijn van medewerkers. Door de toename van telewerk kan het zijn dat beeldschermwerkers hun werk vaker onder minder ideale omstandigheden uitvoeren. Recent onderzoek heeft de invloed van de lichtsterkte en kleurtemperatuur op vermoeidheid en werkefficiëntie onderzocht.


Arbeidsmoeheid is een suboptimale psychofysische toestand, veroorzaakt door ononderbroken werken aan een computer. De bijbehorende symptomen zijn meestal wazig zicht, vermoeidheid en hoofdpijn. De term ‘computer vision syndrome’ beschrijft een groep oog- en zichtgerelateerde problemen zoals duizeligheid en droge ogen, als gevolg van langdurig computergebruik. De belangrijkste factoren die hiermee samenhangen zijn omgevingsfactoren zoals onjuiste verlichting, weergavepositie en kijkafstand. Het resulteert in verminderde productiviteit op het werk en verminderde levenskwaliteit.

Een recente studie onderzocht de relatie tussen verschillende lichtomgevingen en computervermoeidheid door een combinatie van subjectieve, gedrags- en fysiologische aspecten. ‘Subjectief’ is de mate van vermoeidheid gekwantificeerd door middel van een zelftestvragenlijst over vermoeidheid. ‘Gedragsmatig’ is een uitgevoerde taaktest waarbij de mate van werkmoeheid is weergegeven door taakuitvoering (foutpercentage). De mate van ‘fysiologische vermoeidheid’ werd onder elke lichtomgeving geschat door veranderingen in EEG, ECG en oogbewegingen te verzamelen. Het experiment werd uitgevoerd in een ‘mock-up’ kantoorruimte op ware grootte, met afmetingen van 210 cm breed, 190 cm diep en 300 cm hoog. Om de invloed van extern licht op het experiment te voorkomen werden de binnenmuren van de ruimte bedekt met zwarte doek om spiegelreflectie te vermijden. Er werden hierbij vier werkomstandigheden opgesteld:

1.       3000 K en 300 lux
2.       3000 K en 500 lux
3.       4000 K en 300 lux
4.       4000 K en 500 lux

Een overzicht van het onderzoeksopzet. (bron: International Journal of Environmental Research and Public Health)

Zowel de objectieve analyse van fysiologische signaalgegevens als de subjectieve analyse van vragenlijsten en taaktesten bevestigden dat vermoeidheid het snelst werd veroorzaakt in de eerste setting (3000 K en 300 lux), en de beste resultaten werden bereikt in de vierde (4000 K en 500 lux). De subjectieve vermoeidheid was laag zowel bij de tweede als de vierde setting (beide 500 lux), wat aangeeft dat een voldoende helderheid kan leiden tot een comfortabel en ontspannen gevoel, ook gunstig voor het verlichten van vermoeidheid. Het foutenpercentage was echter beduidend lager in de settings met 4000 K. Kleurtemperatuur heeft dus ook een significante invloed; niet zozeer op het subjectieve vermoeidheidsgevoel maar wel op de werkefficiëntie.

Het verbeteren van de verlichting en de kleurtemperatuur van de computerwerkomgeving kan vermoeidheid helpen verminderen en de werkefficiëntie verbeteren. Daarom raden de onderzoekers een werkomgeving aan met 4000K en 500 lux. Uiteraard maken deze twee factoren slechts een deel uit van een complexe werkomgeving. Uitgebreider richtlijnen zijn in onderstaande links terug te vinden. Ook de ergonomen van de externe preventiedienst kunnen hiervoor ondersteuning bieden.


Bron:  Fang Y, Liu C, Zhao C, Zhang H, Wang W, Zou N. A Study of the Effects of Different Indoor Lighting Environments on Computer Work Fatigue. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022; 19(11): 6866