Vraag over het gebruik
Andere vraag

Interesse?

Wenst u meer nieuws, praktische informatie en wetgeving over welzijn op het werk, milieu en arbeidsgeneeskunde?

PFAS in mobiele schuimblussers – Situatie anno eind 2023

Nieuws - 04/12/2023
-
Auteur(s): 
Philip Tanghe


Dat er heel wat beweegt rond PFAS, ook op wetgevend vlak, zal niemand ontgaan zijn. Correct geïnformeerd worden is daarom een noodzaak. Bepaalde informatie die te vinden is op publieke websites, bv. van verkopers van blustoestellen, is niet altijd even accuraat. Hieronder vindt u een samenvattend overzicht van de wetgeving rond PFAS-houdende blusschuimen, zowel van de (in november 2023) bestaande wetgeving als van de geplande verordening(en) die nog niet definitief goedgekeurd is (zijn).
 
Om alle spraakverwarring te vermijden is het nuttig te herhalen dat PFAS de verzamelnaam is van een groep van 1000-den per- of poly-gefluoreerde koolstofverbindingen. PFOS, PFOA, PFHxA, etc zijn gekende individuele PFAS, waarbij
  • PFOS, PFOA, …  een C8-PFAS zijn (keten met 8 koolstofatomen)
  • PFHxA, PFHxS, …. een C6-PFAS zijn (keten met 6 koolstofatomen).
Producenten van blusschuimen met PFAS zijn al een tijd geleden gestopt met de productie van C8-PFAS en schakelden toen over naar C6-PFAS. Anno 2023 wordt er volop gewerkt aan de verdere ontwikkeling van fluorvrije blusschuimen. Voor mobiele schuimblussers zijn er al fluorvrije toestellen op de markt, maar nog niet voor alle toepassingen.
1. Bestaande wetgeving
Via de Europese wetgeving is er een geldend verbod op gebruik in blusschuim, van
 
a) PFOS: het verbod van PFOS-houdend blusschuim ging al in op 27 juni 2011. Het werd in de REACH-verordening, bijlage XVII, entry 53, ingevoerd via de Verordening 552/2009 van 22 juni 2009, en vervolgens overgenomen in de Verordening (EU) 2019/1021 van 20 juni 2019 van het Europees Parlement en de Raad betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (POP’s-verordening). 

b) PFOA
, zouten en aanverwante verbindingen: dit verbod is via verordening 2020/784 van 8 April 2020 ingevoerd in de POP’s-verordening, bijlage I, Deel A. Stoffen die in het verdrag en in het protocol zijn opgenomen en stoffen die uitsluitend in het verdrag zijn opgenomen. Het verbod is integraal geldig vanaf 4 juli 2025 en geldt nu al in het geval er geen bluswateropvang kan gerealiseerd worden.
6.  In afwijking hiervan zijn het gebruik van PFOA, zouten daarvan en aanverwante verbindingen toegestaan in blusschuim voor de bestrijding van dampen van vloeibare brandstoffen en branden van vloeibare brandstoffen (branden van klasse B), dat al in geïnstalleerde, zowel mobiele als vaste, installaties aanwezig is, tot en met 4 juli 2025, met inachtneming van de volgende voorwaarden:
a) blusschuim dat PFOA, zouten daarvan en/of aanverwante verbindingen bevat of kan bevatten, wordt niet voor opleidingsdoeleinden gebruikt;
b) blusschuim dat PFOA, zouten daarvan en/of aanverwante verbindingen bevat of kan bevatten, wordt niet voor testdoeleinden gebruikt, tenzij alle vrijgekomen stoffen worden opgevangen;
c) vanaf 1 januari 2023 wordt het gebruik van blusschuim dat PFOA, zouten daarvan en/of aanverwante verbindingen bevat of kan bevatten, alleen toegestaan in sites waar alle vrijgekomen stoffen kunnen worden opgevangen;
d) voorraden van blusschuim dat PFOA, zouten daarvan en/of aanverwante verbindingen bevat of kan bevatten, worden beheerd overeenkomstig artikel 5.
 
De productie van blusschuim met PFOA is al meerdere jaren stopgezet (sommige bronnen spreken van 2016), maar gezien het schuim in vele mobiele en vaste schuimblusinstallatie vaak vele jaren aanwezig blijft, zijn er momenteel op het terrein nog veel installaties met PFOA of aanverwante verbindingen.
 
c) C9-C14-PFCA’s (C9-C14 PFAS), zouten en aanverwanten: voor deze hogere perfluorcarbonzuren geldt een gelijkaardig verbod in bijlage XVII van de REACH-verordening, entry 68.
Of deze langere keten-PFCA’s nog op het terrein aanwezig zijn, is ons niet gekend.
 
Opmerking: PFOA is een C8-PFCA en valt dus niet onder c) (het verbod voor C9-C14-PFCA’s) maar wel onder b) (de wetgeving voor PFOA, zouten en aanverwanten).
2. Toekomstige wetgeving
a) Er is een ontwerpverordening in procedure om alle PFAS in blusschuimen te verbieden. Er wordt verwacht dat deze verordening (die bijlage XVII van de REACH-verordening zal aanvullen) in de loop van 2024 zal goedgekeurd worden door de Europese Commissie. De procedure zit in de eindfase van politieke besluitvorming. De relevante documenten zijn te vinden op Registry of restriction intentions until outcome - ECHA (europa.eu).

We benadrukken hierbij 2 zaken:
  • Dit verbod is nog geen wetgeving, maar de kans dat het er zit aan te komen is heel groot. De markt is zich daarom ook al enkele jaren hierop aan het voorbereiden.
  • Er komen overgangstermijnen, afhankelijk van de toepassing. Het voorstel van ECHA was een overgangstermijn van 5 jaar na inwerkingtreding van de verordening, voor draagbare brandblussers zoals gedefinieerd in de norm NBN EN 3-7. Tijdens die overgangstermijn zullen wel al strengere eisen gesteld worden aan het gebruik, om de milieu-impact te minimaliseren. 
b) Er zijn ook 2 andere wetgevende initiatieven in procedure om PFHxS en PFHxA in blusschuim te verbieden. Deze dossiers lijken echter hun impact te verliezen, althans voor het gebruik ervan in blusschuimen, als het voorstel onder 2) a) wordt goedgekeurd. Informatie over deze 2 lopende dossiers:
Samenvatting van bestaande en - vermoedelijke - toekomstige wetgeving inzake PFAS in blusschuimen:
3. Hoe kan ik weten welke PFAS mijn schuimblussers bevat? En wanneer moeten PFAS-houdende blusapparaten verwijderd zijn?
In tegenstelling tot vaste installaties, waar het mogelijk is de samenstelling van het aanwezige blusschuim chemisch te analyseren naar de aanwezigheid en desgevallend concentraties van PFAS, kan dit bij mobiele apparaten meestal niet op een niet-destructieve manier. De kostprijs van een PFAS-analyse zal ook hoger zijn dan de aankoopprijs van een nieuw toestel.

U zal zich dus moeten wenden tot uw leverancier voor meer informatie. Toestellen die al heel oud zijn (bv. 10 à 15 jaar) kunnen zeker nog PFOA bevatten, daarvoor geldt dus de wettelijke deadline van 4 juli 2025. Recenter aangekochte toestellen kunnen een andere (C6?) PFAS bevatten, maar daarvoor is er dus nog geen wettelijk geldende deadline.

Fluorvrije schuimblussers kunnen gemakkelijk herkend worden. Dit zal zeker op het toestel vermeld zijn, bv. met vermelding ‘FLUOR FREE’…

U doet er daarom best aan om
  • op basis van uw inventaris en van de info die u bij uw leverancier kan bekomen over de vroeger aangekochte toestellen, te oordelen welke schuimblussers mogelijks nog PFOA bevatten, en deze te vervangen voor 4 juli 2025. Het is ook belangrijk te weten dat uit de SDS’en meestal niet de aanwezigheid van PFAS zal kunnen afgeleid worden en dat daarom zeker ook de technische fiches best opgevraagd worden.
  • voor de andere toestellen enerzijds de wettelijke deadline van het verbod op alle PFAS in blusschuim op te volgen (beslissing door de Europese Commissie in 2024?) en anderzijds bij uw leverancier na te vragen voor welke toepassingen al fluorvrije alternatieven beschikbaar zijn.
 
Om af te sluiten nog de volgende tip bij het scrollen op websites:
Let goed op met afkortingen. Je zal vaak ‘FFF’ terugvinden. Dat kan 3 verschillende betekenissen hebben:
  1. FFF = Fire Fighting Foam: blusschuim in zijn algemene betekenis;
  2. F3 of FFF = Fluorine Free Foam: fluorvrij (PFAS-vrij) blusschuim;
  3. AFFF = Aqueous Film Forming Foam: is een algemene term voor blusschuim voor vloeistofbranden maar dit zegt niks over de PFAS-inhoud.
 
 
Meer in senTRAL: